ROI რა არის და როგორ გამოვთვალოთ ?

ბიზნესში ნებისმიერი გადაწყვეტილება — იქნება ეს ახალი სარეკლამო კამპანია, თანამშრომლების გადამზადება თუ ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის შეძენა — ფინანსურ ხარჯებთან არის დაკავშირებული. მთავარი კითხვა, რომელიც ყველა მეწარმესა და მენეჯერს აწუხებს, არის: ამოიღებს თუ არა ეს ინვესტიცია თავის თავს და მოიტანს თუ არა მოგებას?

სწორედ ამ კითხვაზე პასუხის გასაცემად გამოიყენება ბიზნესის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მეტრიკა — ROI. ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ, რა არის ROI, როგორ გამოვთვალოთ ის მარტივად და როგორ გამოვიყენოთ მიღებული მონაცემები ბიზნესის გასაზრდელად.

რა არის ROI (Return on Investment)?

ROI არის აბრევიატურა და ნიშნავს Return on Investment-ს, რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც ამონაგები ინვესტიციიდან ან ინვესტიციის უკუგება. ეს არის ფინანსური კოეფიციენტი, რომელიც პროცენტულად გამოსახავს, თუ რამდენი ლარი (ან ნებისმიერი სხვა ვალუტა) მოგიტანათ ინვესტირებულმა თითოეულმა ლარმა.

თუ კოეფიციენტი 0%-ზე მეტია, ინვესტიცია მომგებიანია. თუ ნაკლებია — ბიზნესმა ფული დაკარგა.

როგორ გამოვთვალოთ ROI: ფორმულა და მაგალითი

ROI-ის ფორმულა საკმაოდ მარტივი და უნივერსალურია:

ROI = (წმინდა მოგება ÷ ინვესტიციის ღირებულება) × 100%

სადაც, თავის მხრივ:

წმინდა მოგება = მთლიანი შემოსავალი − ინვესტიციის ღირებულება (ხარჯი)

პრაქტიკული მაგალითი:

წარმოიდგინეთ, რომ გაქვთ ონლაინ მაღაზია და SEO ოპტიმიზაციაში (საიტის საძიებო სისტემებში დაწინაურებაში) 6 თვის განმავლობაში ჩადეთ 3,000 ლარი. ამ პერიოდში Google-იდან შემოსულმა მომხმარებლებმა გააკეთეს 12,000 ლარის შეკვეთები.

1. გამოვთვალოთ წმინდა მოგება: 12,000 − 3,000 = 9,000 ლარი.

2. გამოვთვალოთ ROI: (9,000 ÷ 3,000) × 100% = 300%.

დასკვნა: თქვენი ROI არის 300%. ეს ნიშნავს, რომ ყოველ ჩადებულ 1 ლარზე თქვენ მიიღეთ 3 ლარი წმინდა მოგება. ეს ძალიან წარმატებული ინვესტიციაა.

რა ითვლება "კარგ" ROI-დ?

ამ კითხვაზე ერთმნიშვნელოვანი პასუხი არ არსებობს, რადგან ყველაფერი დამოკიდებულია ბიზნესის სფეროზე, რისკებზე და მარკეტინგულ არხზე. თუმცა, ზოგადი წესები ასეთია:

• ROI > 0% — ინვესტიციამ თავი აინაზღაურა და მინუსში არ ხართ.

• ROI = 100% — თქვენ გააორმაგეთ ჩადებული თანხა.

• მარკეტინგში: ციფრულ მარკეტინგში (მაგ. Google Ads, Facebook Ads) 5:1 კოეფიციენტი (ანუ 400%-იანი ROI) ითვლება ძალიან კარგ მაჩვენებლად, ხოლო 2:1 (100% ROI) არის მინიმუმი, რაც ბიზნესს ზრდისთვის სჭირდება.

ROI vs ROAS: რა განსხვავებაა მათ შორის?

ბევრი მარკეტერი ერთმანეთში ურევს ROI-ს და ROAS-ს (Return on Ad Spend). მათ შორის არსებითი განსხვავებაა:

• ROAS ითვლის მხოლოდ კონკრეტულ სარეკლამო ბიუჯეტს. ფორმულა: მთლიანი შემოსავალი / რეკლამის ხარჯზე. ის არ ითვალისწინებს სხვა ხარჯებს (პროდუქტის თვითღირებულებას, ხელფასებს და ა.შ.).

• ROI კი არის გლობალური მაჩვენებელი, რომელიც ითვალისწინებს ყველა თანამდევ ხარჯს და გიჩვენებთ ბიზნესის რეალურ სუფთა მოგებას.

ROI-ის რეგულარული მონიტორინგი დაგეხმარებათ, შეწყვიტოთ ფულის ფლანგვა არაეფექტურ არხებში და მოახდინოთ ბიუჯეტის ოპტიმიზაცია. გახსოვდეთ: ბიზნესში მთავარია არა ის, თუ რამდენს ხარჯავთ, არამედ ის, თუ რა მოაქვს თითოეულ დახარჯულ თეთრს.